Co_tinh_bang_Nova_Scotia

TÊN GỌI

Nova Scotia có nghĩa là New Scotland (Scotland mới) trong tiếng Latin và được xem như là tên tiếng Anh và là tên chính thức của tỉnh bang này. Tỉnh bang được đặt tên lần đầu tiên trong Hiến chương Hoàng gia năm 1621. Năm 1632, vùng đất này cấp cho nhà Quý tộc Sir William Alexander bao gồm Nova Scotia ngày nay, đảo Cape Breton, đảo Prince Edward, New Brunswick và bán đảo Gaspé.

Lịch sử

Trước khi người châu Âu đến

Tỉnh bang Nova Scotia là một khu vực thuộc lãnh thổ Mi’kmaq của người Mi’kmaq ở lục địa Bắc Mỹ (bao gồm vùng lãnh thổ vùng duyên hải Đại Tây Dương, một phần tỉnh bang Maine của Hoa Kỳ, Newfoundland và bán đảo Gaspé).

Người Mi’kmaq nằm trong số phần lớn những người trong nhóm ngôn ngữ Algonquian và người bản địa Nova Scotia khác trong thời gian đầu người châu Âu đến đây.

Nova Scotia nguoi Mi'kmaq

Thời kỳ người châu Âu khám phá và an cư

Chiến tranh là một trong những điểm đáng đề cập của Nova Scotia trong thế kỷ 17 và 18. Người Pháp đến từ năm 1604, những người Mi’kmaq Công giáo và Acadian là những dân tộc đa số tại thuộc địa này trong 150 năm tiếp theo. Năm 1605, người Pháp thiết lập chính quyền và ổn định cuộc sống tại Port Royal, được biết đến như là Acadia (một thuộc địa của Tân Pháp ở Bắc Mỹ).

Trong 80 năm đầu tiên người Pháp và người Acadia định cư tại Nova Scotia đã có 9 lần đụng độ với người Anh và người Scotland.

Thế kỷ 18:

Cuộc cách mạng Mỹ đã có tác động đáng kể lên việc hình thành Nova Scotia ngày nay. Các cuộc chiến tranh diễn ra liên tục giữa người Pháp và người Anh trong suốt những năm cuối thế kỷ 18. Sau khi 13 thuộc địa và người Pháp buộc người Anh phải đầu hàng vào năm 1781, gần 33.000 người trung thành với Vương quốc Anh đã di chuyển và định cư tại Nova Scotia, trong đó có 14.000 người định cư tại nơi mà sau này trở thành New Brunswick. Những người trung thành đã thành lập một cộng đồng dân cư mới tại Nova Scotia và Shelburne.

Thế kỷ 19:

Trong cuộc chiến tranh năm 1812, Nova Scotia đã đóng góp cho quân đội Anh quốc bằng cách mua hoặc xây dựng các tàu chiến để tấn công các tàu của Hoa Kỳ. Khoảnh khắc đáng nhớ nhất trong cuộc chiến tại Nova Scotia chính là việc tàu HMS Shannon đã hộ tống tàu USS Chesapeake thất thủ vào cảng Halifax vào năm 1813.

Hàng ngàn người Nova Scotia đã tham gia cuộc nội chiến Hoa Kỳ vào giai đoạn 1861 – 1865 với sự ủng hộ dành cho Liên bang miền Bắc. Sau đó, Vương quốc Anh (bao gồm cả Nova Scotia) đã tuyên bố trung lập trong cuộc chiến một cách đầy mâu thuẫn. Vương quốc Anh và cả Nova Scotia đã tiếp tục giao thương với cả miền Nam và miền Bắc và đó là một bước ngoặc giúp kinh tế Nova Scotia bùng nổ.

Hậu gia nhập Liên bang Canada:

Sau khi Nội chiến Hoa Kỳ kết thúc, thống đốc Charles Tupper đã dẫn dắt Nova Scotia tới Hội Nghị liên bang Canada vào ngày 1/7/1867 cùng với New Brunswick và Tỉnh bang Canada (Ngày nay là Ontario và Quebec). Đảng đối lập được dẫn dắt bởi Joseph Howe. Ba tháng sau đó, trong cuộc bầu cử vào ngày 18/09/1867, Đảng đối lập đã giành được 18 trong 19 ghế liên bang và 36 trong 38 ghế trong Hội đồng Lập pháp của tỉnh bang.

 

Thế kỷ thứ 19 đã đánh dấu sự thành lập của nhiều doanh nghiệp danh tiếng trên toàn Canada và thị trường quốc tế như:  Starr Manufacturing Company (Công ty sản xuất ván trượt đầu tiên tại Canada), Ngân hàng Nova Scotia, Cunard Line, Alexander Keith’s Brewery, Morse’s Tea Company (Công ty trà đầu tiên tại Canada). Nova Scotia cũng là nơi sản xuất thuyền buồm có tiếng trên thế giới.

Năm 1937, Everett Farmer là người bị treo cổ cuối cùng trong lịch sử Nova Scotia.

Địa lý

Nova Scotia là tỉnh bang nhỏ thứ nhì ở Canada, chỉ lớn hơn Prince Edward Island. Nova Scotia bao gồm phần bán đảo Nova Scotia được bao bọc bởi Đại Tây Dương và một số lượng lớn các vịnh và cửa biển. Không nơi nào ở Nova Scotia cách bờ biển hơn 67km. Đảo Cape Breton, một hòn đảo lớn ở Đông Bắc Nova Scotia. Sable Island là hòn đảo thuộc tỉnh Nova Scotia nằm xa nhất khoảng 175km về phía Nam.

Nova Scotia có khí hậu ôn đới. Mặc dù tỉnh bang được bao bọc bởi đại dương, khí hậu ở Nova Scotia lại có khí hậu giống khí hậu lục địa hơn là khí hậu duyên hải. Khí hậu mùa hè và mùa đông tương tự giống khí hậu lục địa và được điều hòa bởi đại dương. Khí hậu Nova Scotia tương tự như khí hậu bờ biển Baltic trung tâm ở Bắc Âu, chỉ có mưa và tuyết. Tỉnh bang Nova Scotia có thể được xem là có khí hậu ấm áp nhất Canada.

 

Mô tả trên tấm giấy phép xe của tỉnh dưới hình ảnh Sân chơi Đại dương của Canada, Nova Scotia được bao quanh bở: Vịnh Saint Lawrence về phía bắc, Vịnh Fundy về phía tây, Vịnh Maine về phía tây nam, và Đại Tây Dương về phía đông. 

Nova Scotia có nhiều hóa thạch cổ hình thành. Những hình dáng đá đa dạng và phong phú trên bờ Vịnh Fundy. Blue Beach gần HantsportJoggins Fossil Cliffs, nằm trên bờ Vịnh Fundy, sở hữu một lượng lớn các hóa thạch cổ từ kỷ Cacbon. Wasson’s Bluff, gần thị trấn Parrsboro, có những hóa thạch cổ từ Kỷ Đệ Tam và kỷ Jurassic.

Tỉnh bang Nova Scotia có hơn 5.400 hồ lớn nhỏ.

Nhân khẩu học

Theo cuộc khảo sát dân số vào năm 2006, dân tộc chiếm đa số tại Nova Scotia là người Scotland (31.9%), tiếp theo đó là người Anh (31.8%), người Ireland (21.6%), người Pháp (17.9%), người Đức (11.3%)…

Về ngôn ngữ, ngôn ngữ chủ yếu ở Nova Scotia sử dụng là tiếng Anh 92.46%, tiếp theo đó là tiếng Pháp 3.44% và nhiều ngôn ngữ khác.

Tôn giáo tại Nova Scotia khá đa dạng, nhưng chiếm đại đa số là người theo đạo Tin Lành (27%), Công giáo (26%), Baptist (19%).

Kinh tế

GDP bình quân đầu người của Nova Scotia trong năm 2018 là 46.226 đô la Canada, thấp hơn đáng kể so với mức bình quân bình quân đầu người của quốc gia là 60.011 đô la Canada và ít hơn một nửa của tỉnh giàu nhất Canada là Alberta.

Tăng trưởng GDP đã tụt hậu so với phần còn lại của đất nước ít nhất là trong hai thập kỷ qua do nền kinh tế chính dựa vào ngành nuôi trồng và đánh bắt thủy sản bị sụp đổ trong những năm 1990 do khai thác quá mức.

Kinh tế Nova Scotia 3_resize

Nova Scotia có nền kinh tế phát triển trong những thập kỷ gần đây dựa trên nguồn tài nguyên thiên nhiên có sẵn. Sự vượt trội của nền kinh tế Nova Scotia nhờ vào ngành đánh bắt thủy sản đã phát triển từ thời Tân Pháp. Tuy nhiên, ngành đánh bắt thủy sản bị suy giảm nghiêm trọng do đánh bắt cá quá mức vào cuối thế kỷ 20. Sự sụp đổ của các cổ phiếu cá tuyết và sự đóng cửa của ngành này đã làm mất khoảng 20.000 việc làm vào năm 1992.

Các ngành khác trong tỉnh cũng bị ảnh hưởng nặng nề, đặc biệt là trong hai thập kỷ qua: Khai thác than ở Cape Breton và miền bắc tỉnh bang Nova Scotia gần như ngừng sản xuất, nhà máy thép lớn ở Sydney đã đóng cửa trong những năm 1990. Gần đây, giá trị cao của đồng đô la Canada bị tụt giảm so với đô la Mỹ đã ảnh hưởng đến ngành lâm nghiệp, dẫn đến việc đóng cửa nhà máy giấy tại Liverpool. Khai thác khoáng sản, đặc biệt là thạch cao, muối, silica, than bùn và barite cũng là những ngành quan trọng. Từ năm 1991, dầu mỏ và khí tự nhiên ngoài khơi đã trở thành một phần quan trọng của nền kinh tế, mặc dù sản lượng và doanh thu đang giảm trong những năm gần đây. 

Nông nghiệp vẫn là một lĩnh vực quan trọng trên địa bàn tỉnh, đặc biệt là ở thung lũng Annapolis.

Khu vực quốc phòng và hàng không vũ trụ của Nova Scotia tạo ra doanh thu khoảng 500 triệu đô la Mỹ và đóng góp khoảng 1,5 tỷ đô la cho nền kinh tế tỉnh mỗi năm. Cho đến nay, 40% tài sản quân sự của Canada được bảo quản và cất giữ tại Nova Scotia. 

Ngành du lịch Nova Scotia phát triển mạnh với doanh thu xấp xỉ 1.3 tỷ đô la Mỹ hàng năm bao gồm hơn 6.500 doanh nghiệp dịch vụ tạo ra gần 40.000 việc làm cho người lao động. Năm 2010, cảng Haliax đã đón hơn 261.000 lượt hành khách và hơn 69.000 lượt hành khách tại Sydney.  Nova Scotia mỗi năm. 

CHÍNH TRỊ

Chính quyền Nova Scotia được dẫn dắt bởi Nghị viện theo chế độ Quân chủ lập hiến, quân chủ tỉnh bang Nova Scotia là người đứng đầu các ngành hành pháp, lập pháp và tư pháp. Đứng đầu là Nữ hoàng Elizabeth II, Bà cũng là Quân chủ của 15 quốc gia khác trong Khối thịnh vượng chung. Đại diện cho Nữ hoàng tại Nova Scotia hiện tại là ông Arthur Joseph LeBlanc, chịu trách nhiệm hầu hết các trách nhiệm của hoàng gia tại Nova Scotia.

Tòa nhà Lập pháp Nova Scotia_resize

Văn hóa

Ẩm thực của Nova Scotia là ẩm thực cơ bản của người Canada với một chút điểm nhấn về hải sản đặc trưng địa phương. Một loại ẩm thực đặc trưng của Nova Scotia là một loại bánh mì Halifax kẹp thịt bò và sữa đặc ngọt. Một loại súp gọi là Hodge Podge cũng phổ biến tại Nova Scotia.

Có rất nhiều lễ hội và sự kiện văn hóa được tổ chức tại Nova Scotia. Bên cạnh đó, Nova Scotia cũng sản sinh ra nhiều tài năng trong nghệ thuật phim ảnh như Arthur Kennedy, Donald Sutherland. Nova Scotia cũng có ngành sản xuất phim ảnh rất nổi tiếng khi rất nhiều bộ phim nổi tiếng thực hiện cảnh quay tại đây như Titanic, K-19: The Widowmarket.

Nova Scotia từ lâu đã trở thành trung tâm của nghệ thuật và văn hóa đại chúng. Thủ phủ tỉnh bảng, Halifax là địa điểm trụ sở chính của Đại học Thiết Kế Nghệ Thuật Nova Scotia, Trung tâm triển lãm nghệ thuật Nova Scotia, Rạp hát Neptune, Trung tâm nghệ thuật Dalhousie….

Ngoài ra, Nova Scotia còn có các thế mạnh về văn học, âm nhạc và thể thao.

Giáo dục

Hệ thống giáo dục của Nova Scotia được chia thành 8 khu vực khác nhau với hơn 450 trường công lập. Hệ thống trường công lập được quy định từ tiểu học đến lớp 12. Ngoài ra cũng có những trường học tư nhân trong tỉnh bang. Tại Nova Scotia nói riêng và Canada nói chúng, trẻ em dưới 16 tuổi bắt buộc phải đến trường hoặc cha mẹ phải chứng minh được sự giáo dục đối với trẻ tại nhà.
Nova Scotia nổi tiếng với trường giáo dục sau phổ thông với 10 Đại học danh tiếng: Đại học Dalhousie, Đại học King’s College, Đại học Saint Mary’s, Đại học Mount Saint Vincent, Đại học NSCAD, Đại học Acadia, Đại học Sainte-Anne, Đại học Saint Francis Xavier, Đại học Cape Breton và trường Atlantic School of Theology.